INSULTO ANG SAGOT?

Kapag may argumentong hindi mo sinasang-ayunan, ano ang pinipili mong isagot—ebidensiya at malinaw na pangangatwiran, o personal na pang-iinsulto?

Sa maraming talakayan, hindi na bago ang eksenang sa halip na sagutin ang mismong argumento, ang unang pinupuntirya ay ang taong nagsalita.

May isang ugaling unti-unti nang nagiging normal sa maraming talakayan ngayon.

Kapag may nagsabi ng opinyon o argumentong hindi nila gusto, imbes na sagutin ito gamit ang resibo, datos, mapapatunayang ebidensiya, o malinaw na paliwanag, ang unang lumalabas ay pang-iinsulto.

"Ang pangit ng mukha."
"Bobo iyan."
"Baliw iyan."
"Bulol iyan."
"May diperensya sa pag-iisip."
"May kulang sa katawan."

Hindi lang ito simpleng pagiging bastos.

Madalas, may mas malalim itong ipinapahiwatig tungkol sa paraan ng pakikipagtalo.

Kapag ang unang hinanap mo ay kahinaan ng tao kaysa kahinaan ng kanyang argumento, mas nalilihis ang pokus mula sa pagsusuri ng argumento papunta sa mismong tao.

Kapag mayroon kang mas matibay na ebidensiya, mas malinaw na pangangatwiran, at mapapatunayang mga batayan, hindi mo na kailangang ilihis ang usapan sa mga bagay na walang kinalaman sa isyu. Ang matibay na ebidensiya at malinaw na pangangatwiran ang pinakamalakas mong panagot.

Kaya isipin mo.

Anong kinalaman ng disfigured na mukha sa pagiging tama o mali ng isang argumento?
Anong kinalaman ng kapansanan sa ebidensiya?
Anong kinalaman ng paraan ng pagsasalita sa nilalaman ng isang argumento?

Wala.

Maaaring mali ang argumento ng isang tao. Ngunit kung gusto mong patunayang mali siya, ang dapat mong harapin ay ang kanyang sinabi, hindi ang kanyang hitsura.

Mas masakit pa rito, hindi mo rin alam ang kuwento ng taong tinatawanan mo.

Maaaring survivor siya ng isang malubhang sakit.
Maaaring nakaligtas siya sa isang matinding aksidente.
Maaaring ipinanganak siyang may kondisyong wala siyang piniling mangyari.
Maaaring may iniinda siyang sakit na hindi nakikita ng mata.

Kung isang araw ikaw, ang anak mo, o ang isang taong mahal mo sa buhay ang mapunta sa ganoong kalagayan, gugustuhin mo bang iyon ang unang gamitin laban sa inyo tuwing magsasalita kayo?

Dito nagsisimulang humina ang kalidad ng pampublikong usapan.

Kapag sa isang talakayan ang pang-iinsulto ang mas nakakakuha ng pansin at pagsang-ayon kaysa sa maayos na pangangatwiran, mas maraming tao ang natututong ang panlalait ang mas madaling paraan upang makakuha ng atensyon kaysa ang paghaharap ng ebidensiya at malinaw na pangangatwiran.

At kapag ganito ang paulit-ulit na nangyayari, ang pinakamadaling paraan para hindi na pag-usapan ang mismong isyu ay ilihis ang usapan papunta sa taong nagsabi nito.

Hindi na ang argumento ang sinusuri.
Ang tao na ang ginagawang isyu.

Kapag iilan lang ang gumagawa nito, masamang asal ito. Pero kapag marami na ang pumapalakpak at gumagaya, maaari itong maging nakasanayang paraan ng pakikipagtalo sa isang komunidad o talakayan.

Kapag mas nasasanay ang mga tao sa panlalait kaysa sa maayos na pangangatwiran, hindi lang isang tao ang naaapektuhan. Unti-unti ring humihina ang pamantayan ng pampublikong usapan sa pakikinig, pagsusuri, at paghusga batay sa ebidensiya at mga batayan.

Hindi lahat ng iniinsulto ay awtomatikong tama. At hindi rin lahat ng nang-iinsulto ay awtomatikong mali ang kanilang argumento.

Ngunit may isang bagay na dapat manatiling pamantayan.

Ang tama o mali ng isang argumento ay hindi nasusukat sa mukha, katawan, kapansanan, o personal na kalagayan ng nagsabi nito.

Nasusukat ito sa tibay ng ebidensiya, linaw ng pangangatwiran, at mga mapapatunayang batayan.

Kung gusto nating umangat ang antas ng ating mga usapan bilang lipunan, kailangan nating matutong sagutin ang argumento gamit ang mas matibay na argumento.

Dahil sa huli, ang personal na atake ay hindi kailanman naging ebidensiya.

At ang pang-iinsulto ay hindi kailanman naging kapalit ng ebidensiya at matinong pangangatwiran.